In 1939 verschijnt bij de communistische uitgeverij Pegasus in Amsterdam de brochure ‘Nederlanders onder commando van Hollander Piet in Spanje. De brochure is geschreven onder het pseudoniem Gerard Vanter oftewel Gerard van het Reve (ja, de vader van…). Het is een in de stijl van een jongensboek anno jaren dertig geschreven verslag van de Hollandse compagnie- maar het is het enige dat we hebben. Een aantal Spanjestrijders wordt er met naam en toenaam genoemd – en dat betekende dat ze, mocht het ze al gelukt zijn onopgemerkt naar Nederland terug te komen, ze onherroepelijk hun nationaliteit  kwijt waren.

Het originele boekje is te lezen op Delpher.

De Stichting Spanje 1936-1939 bracht in 2016 een nieuwe digitale uitgave van ‘Nederlanders onder commando Van Hollander Piet’ uit.

Citaat:

EERSTE HOOFDSTUK

De „Zeven” over de Ebro

Hermann, de jonge commandant van het 41ste Bataillon „Edgar Andre” is zo juist van verlof teruggekeerd.

Drie dagen was hij in Barcelona, hij flaneerde op de Rambla, hij was te gast bij de jeugd in de fabrieken; hij werd gevierd als een held. Natuurlijk dringen nu zijn kameraden om te vertellen, om op te snijden ook natuurlijk.

Nu is hij terug in de instructiestelling, bij zijn bataillon en daar is hij óók blij om. De avond valt reeds over het bergachtige landschap.

„Ga je mee. Piet?” vraagt Hermann.

Hij moet zich melden bij den brigade-commandant, daar wil hij te paard even naar toe gaan en Piet moet hij zien mee te krijgen. Dat heeft hij zich reeds zó voorgesteld, toen hij in Barcelona was. Piet moet op dat koppige paard met één oog. Dan kun je nog grappen beleven.

Hollander Piet is natuurlijk bereid. Hij stijgt te paard, het beest maakt een paar sprongen. Maar Piet drukt zijn knieën aan, hij zit vast als een huis in ’t zadel en het paard erkent zijn meester.

Zie ook:
spanjestrijders.nl
Onder de naam Holander Piet werd hij legendarisch