De Domeladag 2026 vindt plaats op zondag 15 november 2026 in het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Fonds / Museum Heerenveen.

Programma op zondag 15 november 2026

  • 12:30 uur: Inloop (geen rondleiding dit jaar in verband met de tentoonstelling)
  • 13:00 uur: Officiële opening
  • 13:15 uur: Domela-lezing door Yvonne Scholten over Vrouwen in de Spaanse Burgeroorlog.
    Yvonne Scholten was jarenlang correspondent buitenland voor een aantal media, presentator, programmamaker en meer recent initiator van de websites Spanjestrijders.nl en Spanje3639nu.nl.
  • 14:00 uur: Uitreiking van de Domela-penning
  • 14:30 uur: Pauze
  • 15:00 uur: Opening van de nieuwe tentoonstelling ‘Op de fiets naar Spanje‘ met een toelichting door Hub Hermans
  • 15:30 – 17:00 uur: Gelegenheid om de tentoonstelling te bezichtigen.

Tentoonstelling Op de fiets naar Spanje, vanaf zondag 15 november 2026
Over de hele wereld bracht het uitbreken van de burgeroorlog beroering: tienduizenden meldden zich als vrijwilliger om aan de Republikeinse kant te vechten, duizenden sneuvelden. Vanuit Nederland vertrokken honderden vrijwilligers. Soms zelfs per fiets.
Van tenminste zes Spanjestrijders staat vast dat zij op de fiets naar Spanje zijn vertrokken: Piet Laros (ging vanaf Parijs met de trein), Frank Mols, Frans van der Donk (vertelde erover in een interview met Vuurmans en Dankaart in 1985), Giljam Nieuwdorp (fietste naar Spanje op een driemansfiets samen met Nanne Krottje en Henricus Vogels.)

Het plaatselijke nieuwsblad, de Zuid-Willemsvaart berichtte over de fietstocht van Nieuwdorp c.s. op 23 oktober 1937 onder de kop ‘Drie Eindhovenaren op avontuur‘:
‘Vorige maand kwam een drietal Eindhovenaren bij den heer Ligtvoet op den Aalsterweg om een ‘driemansfiets’ te huren. Zij zeiden dat zij met hun drieën een tochtje naar Nijmegen wilden ondernemen en den volgende dag zeker zouden terug zijn. Op Maandagmorgen 26 sept. huurden zij de triplet …. maar kwamen zelfs na dagen niet wederom. De heer Ligtvoet begon lont te ruiken dat het drietal-op-de-fiets met zijn fraaie triplet er vandoor was. Hij deed hiervan aangifte bij de politie (…) Enige dagen later werd nog bericht uit Parijs ontvangen met de laconieke mededeling: wij zijn op weg naar Spanje. (..). Donderdag verschenen de portretten van het driemanschap in het Algemeen Politieblad. (…). De derde van het stel is Henricus Vogels, die pas 22 jaar oud is.’ Bron: Spanjestrijders.nl


Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) is de grondlegger van het Nederlandse socialisme. Hij was in 1879 oprichter van het tijdschrift Recht voor Allen en lid van de Tweede Kamer voor de Friese Volkspartij van 1 mei 1888 tot 15 september 1891. In zijn hart was hij socialist. Hij wilde onder andere algemeen kiesrecht, een achturige werkdag, geen kinderarbeid. Maar hij verloor de verkiezingen van 1891. De liberale jurist Treub was bereid zijn zetel aan hem af te staan, maar Domela Nieuwenhuis wilde zijn plaats niet te danken hebben aan een liberaal en weigerde. Hij was in Nederland populair door zijn optredens bij stakingen van ambachtslieden, maar ook bij die van de veenarbeiders. In veel arbeiderswoningen was een foto van hem te vinden. Omdat hij in zijn leven opkwam voor de Friese veenarbeiders, kreeg hij de bijnaam Ús Ferlosser. 

Kort na zijn dood in 1925 werd in Amsterdam het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum geopend. Eén van de oudste biografische musea van ons land. Tegenwoordig is het museum gehuisvest in Heerenveen, in het hart van het landsdeel van deze ‘apostel van de arbeiders’. Het museum bestaat uit twee ruimtes. Domela Nieuwenhuis’ studeerkamer met  bibliotheek geeft een indruk van zijn privéleven en zijn intellectuele ontwikkeling. En in de vergaderzaal klinkt de echo van de levenslange strijd van Domela Nieuwenhuis voor een rechtvaardige wereld.

Het Ferdinand Domela Nieuwenhuis museum is ondergebracht in het
Museum Heerenveen, Minckelersstraat 11,  8442 CE Heerenveen.
Op 12 minuten loopafstand van het NS station, bereikbaar per bus. Er is parkeergelegenheid voor de deur. Het museum is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Zie https://www.museumheerenveen.frl/