Door Michel Simons
Eind september 2026 gaat de film ‘La Bola Negra’ in Spanje in première en pas later in Nederland. De film is gebaseerd op het vier pagina’s tellende gelijknamige manuscript van Federico García Lorca. De makers van de film vragen zich af wat Lorca verder geschreven zou hebben als hij niet op 18 augustus 1936 door Franco-milities was vermoord.
De makers van de film vragen zich af wat Lorca verder geschreven zou hebben als hij niet op 18 augustus 1936 door Franco-milities was vermoord.
La Bola Negra is een film waarin de Spaanse Burgeroorlog een belangrijke rol speelt, maar die een veel groter deel van de Spaanse geschiedenis bestrijkt. De film gebruikt het onvoltooide werk van Lorca als een begin waaruit drie verhalen over verschillende generaties groeien.
1932: Carlos, een jonge man uit een welgestelde familie in Granada, wordt geweigerd als lid van een eliteclub omdat er geruchten over zijn homoseksualiteit zijn. Daar komt de titel vandaan. De leden stemmen over zijn lidmaatschap met witte en zwarte ballen. Carlos krijgt een zwarte bal. De scene met de zwarte bal komt niet voor in Lorca’s manuscript. Hij heeft erover verteld, maar kreeg de tijd niet om het aan de tekst toe te voegen. De scene is tekenend voor het uitgangspunt van het Spaanse regisseursduo Javier Calvo en Javier Ambrossi, beter bekend als Los Javis, die zich afvroegen hoe Lorca het manuscript van het toneelstuk zou hebben afgemaakt als hij daartoe de kans had gehad.
1939: Sebastián, een jonge Franco-aanhanger, wordt tijdens de Burgeroorlog verliefd op Rafael, een gewonde republikeinse gevangene. Dit verhaal is gebaseerd op het toneelstuk La piedra oscura van de Spaanse toneelschrijverAlberto Conejerouit 2015. Het gaat over Rafael Rodríguez Rapún, die echt heeft bestaan en in Santander aan de zijde van de Republikeinen vocht. Hij was ingenieur, voetballer, socialist en acteur bij Lorca’s theatergezelschap La Barraca en werd later Lorca’s secretaris. Hij en Lorca hadden een liefdesrelatie. We zien Rapúns laatste levensdagen tijdens de Burgeroorlog. Hij stierf precies een jaar na Lorca aan de verwondingen door een bombardement. Tussen Sebastián en Rafael ontstaat een liefde, ondanks het feit dat ze letterlijk aan tegengestelde kanten van de oorlog staan. Daarmee gebruikt de film de Burgeroorlog als een extreem decor voor een verhaal over verlangen: de politieke vijand blijkt tegelijkertijd de man te zijn op wie Sebastián verliefd wordt.
2017: Alberto, een jonge homoseksuele onderzoeker/schrijver, wordt geconfronteerd met een verborgen familieverleden dat rechtstreeks raakt aan zijn eigen identiteit. Hij ontdekt in de nalatenschap van zijn familie een manuscript van Lorca’s onvoltooide La bola negra. Dat manuscript zou door Lorca vóór zijn dood zijn toevertrouwd aan Rapún, Lorca’s geliefde, die in het tweede verhaal centraal staat.
De regisseurs Calvo en Ambrossi wonnen tijdens het Festival de Cannes de prijs voor beste regie. Eind september won de film de publieksprijs in Toronto en die prijs wordt beschouwd als een voorbode van een Oscar voor de beste film. De Engelse krant The Guardian noemt het ‘een rijke en de moeite waard film en er is aangrijpende cameo voor Lorca, een soort toevallige koorfiguur die alle toekomstige triomfen en rampen van liefde en oorlog lijkt aan te voelen’.
La Bola Negra wordt vanaf 7 januari 2027 in de Nederlandse bioscopen en filmhuizen verwacht.
