
Door Michel Simons
Omdat het Spaanse Hooggerechtshof heeft besloten dat in het buitenland wonende kleinkinderen van Franco-vluchtelingen met de Spaanse nationaliteit niet mogen stemmen, ontstaat een vreemde paradox. De Spaanse krant El Pais1 schrijft over de twee zussen Lourdes en Mabel Pérez. Ze hebben in 2023 de Spaanse nationaliteit verkregen via dezelfde procedure, de kleinkinderenwet (La Ley de Nietos). Maar alleen Lourdes, die in Sevilla woont, zal kunnen stemmen bij de algemene verkiezingen op 29 november. Mabel die ervoor heeft gekozen in Cuba te blijven, mag dat niet.
Het Hof heeft het stemrecht opgeschort voor degenen die zijn genaturaliseerd onder de Wet van het democratisch geheugen (Ley de Memoria Democrática ) van 2022 en die geregistreerd staan in het register van afwezige inwoners (Censo Electoral de Residentes Ausentes, CERA), oftewel degenen die in het buitenland wonen. Het gaat om ruim 160.000 mensen die nog geen hoorzitting hebben gehad. De kleinkinderen die nog geen aanvraag hebben gedaan zijn voorlopig ook kansloos omdat het Hof nieuwe registraties heeft stopgezet.
Volgens een twijfelachtige instructie die bij de wet hoorde, beschermde de wet volgens het Hof alleen de kinderen en kleinkinderen van ballingen die om politieke redenen of vanwege hun seksuele geaardheid in ballingschap waren gegaan en hun nationaliteit hadden verloren of opgegeven. Volgens de kleinkinderen is dat een eis die na zoveel jaar moeilijk is aan te tonen.
Spanjaarden die zijn opgenomen in het register van aanwezige inwoners (CER) mogen wel stemmen. De partijen die deze kwestie bij het Hooggerechtshof hebben aangespannen (PP en Vox) en het -als rechts bekend staande- Hof zijn waarschijnlijk bang zijn voor de invloed van in het buitenland wonende voormalige vluchtelingen. Door hun voorgeschiedenis ligt het voor de hand dat zij eerder links dan rechts gaan stemmen.
Somos iguales, pero no somos iguales
De in Cuba wonende Mabel komt in El Pais aan het woord. “Somos iguales, pero no somos iguales” (Wij zijn gelijk, maar we zijn niet gelijk). De grootvader van de zussen, afkomstig uit een familie in Lugo, vluchtte als kind naar Santiago de Cuba toen de oorlog begon. Mabel vindt de situatie “oneerlijk”, maar zegt dat ze niet in beroep zal gaan bij het Hooggerechtshof.
De Spaanse Nationale Ombudsman heeft inmiddels een beroep ingediend bij het Spaanse Constitutionele Hof. Hij wil daarmee de rechten van de kleinkinderen beschermen. Het Constitutionele Hof spreekt zich uit in zaken waar de Spaanse grondwet in het geding is.





